Debaty sejmoweCzxkjh Kadencja

Interpelacja w sprawie interpretacji terminu ˝oferta publiczna˝ zawartego w art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w odniesieniu do akcji BH SA, sprzedawanych przez Skarb Państwa 1997 r. w tzw. transzy pracowniczej, oraz wyjaśnienia z

   Szanowny Pani Minister! Zwracam się do Pani w sprawie interpretacji przez organa podatkowe i Ministerstwo Finansów terminu ˝oferta publiczna˝ używanego w art. 52 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w odniesieniu do akcji Banku Handlowego sprzedawanych przez Skarb Państwa w 1997 r. w tzw. transzy pracowniczej oraz w sprawie wyjaśnienia zasad stosowania trybu opisanego w art. 82 i 182-185 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) w przypadku udostępniania organom podatkowym informacji chronionych tajemnicą bankową lub tajemnicą zawodową (maklerską).    Stan faktyczny i prawny stanowiący kontekst złożonej interpelacji.    I. W dniu 7.05.1997 r. Komisja Papierów Wartościowych decyzją nr RF-411-9/97-49/97 wyraziła zgodę na dopuszczenie do publicznego obrotu 65 mln akcji zwykłych na okaziciela serii ˝A˝ Banku Handlowego. W treści ww. decyzji KPW użyła terminu ˝oferta publiczna˝ dla oznaczenia trybu sprzedaży wszystkich akcji objętych tą decyzją, łącznie z akcjami, które miały być przeznaczone do zbycia na rzecz pracowników Banku Handlowego zgodnie z uchwałą Nr 18 Rady Ministrów z 25.03.1997 r. Fakt, iż ˝transza pracownicza˝ (stanowiąca 7,14% całego kapitału akcyjnego) należała do kategorii akcji zbywanych przez Skarb Państwa w ofercie publicznej, Komisja Papierów Wartościowych potwierdziła w postanowieniu z dnia 31.03.2000 r., zawierającym wyjaśnienie, że użyty w decyzji z 7.05.1997 r. termin ˝publiczna oferta˝ odnosi się do wszystkich wprowadzonych do publicznego obrotu akcji serii ˝A˝.    Minister Skarbu Państwa w Prospekcie Sprzedaży Akcji z 27.03.1997 r., zwanym dalej ˝Prospektem emisyjnym˝, zaoferował sprzedaż wprowadzonych do obrotu publicznego akcji Banku Handlowego w ilości 61.750.000 - tj. w ilości pomniejszonej tylko o obowiązkową pięcioprocentową rezerwę reprywatyzacyjną. Zgodnie z zapisami zawartymi na str. 25 i nast. Prospektu emisyjnego oraz w zamieszczonym na str. 282-284 ˝Regulaminie nabywania akcji przez pracowników Banku Handlowego w Warszawie w ramach oferty publicznej˝, integralną częścią składową oferty była ˝transza pracownicza˝. Zamiar sprzedaży tych akcji w ofercie publicznej oraz fakt, że do procesu prywatyzacji Banku nie stosuje się obowiązującej w 1997 r. ustawy z dnia 13.07.1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, dodatkowo został potwierdzony w piśmie Ministra Skarbu Państwa z 13.05.1997 r. przesłanym do działających w Banku Handlowym organizacji związków zawodowych.    Oświadczenia ˝wprowadzającego˝ akcje do publicznego obrotu Ministra Skarbu Państwa zamieszczone w Prospekcie emisyjnym (złożone pod rygorem odpowiedzialności cywilnej i karnej z art. 114 § 2 oraz 118 § 1 ustawy z 22.03.1991 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych (Dz.U. z 1994 r. Nr 58, poz. 239, z późn. zm.) jednoznacznie wskazywały, że nabywane przez pracowników Banku Handlowego akcje stanowią integralną część oferty publicznej. Fakt ten został potwierdzony urzędowo także w ˝Zaświadczeniu˝ wydanym przez Ministra Skarbu Państwa z dnia 11.04.2001 r. zgodnie z wymogami art. 217 K.p.a.    Nabywający (odpłatnie) akcje pracownicy Banku Handlowego (ponad 4 tys. osób) byli przekonani, że kupują akcje zarówno dopuszczone do publicznego obrotu jak też na podstawie oferty publicznej, tj. w warunkach spełniających ustawowe przesłanki zwolnienia od podatku dochodowego od dochodów z tytułu sprzedaży tych akcji na podstawie art. 52 pkt 1 lit. a updof. Przepis ten bowiem w brzmieniu obowiązującym od 1.01.1997 r. stanowił, że zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od 1.01.1993 r. do 31.12.2000 r. m.in. dochody ze sprzedaży akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, nabytych na podstawie publicznej oferty.    Niestety, aktualnie stosowana przez organy podatkowe interpretacja zarówno przepisów Prawa o publicznym obrocie, jak też updof sprowadza się do stanowiska, zgodnie z którym zbycie akcji przez Ministra Skarbu Państwa na rzecz pracowników Banku Handlowego nie może być traktowane jako publiczny obrót tymi akcjami i w konsekwencji dochód uzyskany ze sprzedaży tych akcji na GPW nie korzysta ze zwolnienia podatkowego. Pogląd ten, potwierdzony w jednostkowych orzeczeniach NSA, skutkował wniesieniem przez osoby, które podatek zapłaciły, powództw cywilnych o naprawienie szkody przez Skarb Państwa na podstawie art. 77 Konstytucji. Są już prawomocne wyroki orzekające wypłatę odszkodowań na rzecz pracowników.    II. Już od kilku lat różne urzędy skarbowe domagały się od biura maklerskiego (obecnie Dom Maklerski Banku Handlowego S.A.) lub od Banku Handlowego S.A. udostępnienia w trybie art. 82 Ordynacji podatkowej listy osób, które nabyły za pośrednictwem Banku Handlowego akcje Skarbu Państwa a także danych dot. obrotu tymi papierami wartościowymi. Odmowa udzielenia informacji z powołaniem się na art. 185 Ordynacji podatkowej zawsze była respektowana. W sierpniu 2005 r. (mimo iż stan prawny nie uległ w tym zakresie zmianie) Pierwszy Urząd Skarbowy Warszawa-Śródmieście, podejmując różne formy nacisku (np. wszczęcie postępowania karno-skarbowego wobec zarządu biura), skłonił Dom Maklerski do zmiany tej postawy. Sytuacja ta może zostać zakwalifikowana jako nakłanianie do popełnienia przestępstwa, gdyż ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę zawodową, było, zgodnie z art. 175 Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi, przestępstwem ściganym z urzędu, zagrożonym karą grzywny do 1.000.000 zł oraz karą pozbawienia wolności do lat 3.    Informacje o posiadanych rachunkach papierów wartościowych, a także o nabytych za pośrednictwem banków akcji Skarbu Państwa i obrotu tymi papierami wartościowymi należą do informacji expressis verbis wymienionych w art. 182 § 1 pkt 2 i 4 Ordynacji podatkowej i z tego względu informacje takie przekazywane mogą być wyłącznie w toku postępowania prowadzonego przez naczelnika urzędu skarbowego na zasadach określonych w art. 183-185 Ordynacji podatkowej.    Urzędy skarbowe, dysponując wykazem osób, które nabyły akcje w ˝transzy pracowniczej˝, wzywają pracowników Banku do zapłaty podatku od przychodu uzyskanego ze sprzedaży akcji w 1999-2000 r. wraz z odsetkami za zwłokę.    Wyroki uzasadniające wystąpienie obowiązku podatkowego faktem, iż ˝nie została spełniona ustawowa przesłanka˝, tj. ˝akcje nie zostały dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi˝, a właściwie zostały dopuszczone do publicznego obrotu, ale na skutek niezgodnej z prawem decyzji KPW, co oznaczało w ocenie organów podatkowych brak zwolnienia od podatku, mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Nr RF-411-9/97-49/97 z dnia 7.05.1997 r. (stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a) dopuszczającej akcje BH do publicznego obrotu i zakwestionowania całej prywatyzacji Banku. Wniosek w tej sprawie już wpłynął do KPWiG w dniu 12.10.2005 r.    W związku z powyższym pragnę zapytać:    1. Czy podatnicy mieli prawo dokonać rozliczenia podatkowego w taki sposób, że nie zapłacili oni podatku dochodowego z tytułu zbycia akcji? Podatnicy działali bowiem w tym przypadku w bezpośrednim zaufaniu do organów władzy publicznej, których pisemne informacje pozwoliły na przyjęcie takiego sposobu rozliczeń zobowiązań podatkowych.    2. Przepis art. 2 Konstytucji RP stanowi, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Ponadto zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Z cytowanej normy prawnej wynika zasada pewności prawa podatkowego oraz zasada sprawiedliwości. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z zagrożeniem wartości, takich jak ważne interesy podatników, ale także istotny interes publiczny (konieczność wydatkowania przez Skarb Państwa zasądzonych kwot odszkodowań i kosztów procesu; podważenie zaufania obywateli do organów Państwa niestosujących zasad legalizmu, a także ewentualność podważenia zaufania inwestorów zagranicznych do angażowania się w inwestycje kapitałowe na GPW w obliczu podważenia decyzji o dopuszczeniu akcji Banku Handlowego do publicznego obrotu).    Czy w świetle powyższego stwierdzić należy, że obecne działania organów podatkowych można uznać za wyraz naruszenia zasady zaufania obywatela do organów państwa i prawa przez to państwo stanowionego? Bowiem jest to sytuacja, w której jeden organ państwa stwierdza, że istnieje zwolnienie podatkowe, a drugi organ tego samego państwa neguje to zwolnienie, zaś negatywne skutki ponosi obywatel    Z poważaniem    Poseł Artur Zawisza    Warszawa, dnia 5 grudnia 2005 r.